تأمين مىشود . آيا شخص متوفى مستطيع بوده يا خير ؟ و در صورت وجوب حج آيا حج بَلَدى گرفته شود يا ميقاتى كفايت مىكند ؟ و آيا مىشود مخارج حج از كل تركه پرداخت گردد ؟ جواب : ملاك در استطاعت وقت حيات متوفى است كه اگر تمام شرايط را داشته مستطيع حساب مىشود يعنى مثلًا اگر مىتوانسته به حج برود و برگردد و درآمد او شؤونات او را اداره كند مستطيع بوده و مقدار مال معينى در استطاعت ملاك نيست . سؤال 37 - شخصى كه حج بجا آورده لكن چون امرار معاش او از وجوه و امثال آن بوده و آن زمان نيز متذكر مسأله مربوط به عدم استطاعت چنين شخصى نشده و گمان كرده كه حج واجب خود را انجام داده است پس از آن و در حال استطاعت قطعى نيابتاً حج بجا آورده است آيا حج نيابتى وى صحيح است يا بايد پس از انجام حج واجب مستقر خودش نيابت را تكرار كند ؟ جواب : كسى كه درآمد او از وجوه شرعيه و امثال آن باشد نيز مثل ديگران مىتواند مستطيع شرعى شود و فرقى بين وجوه شرعيه و غير آن نيست بنابراين حج اين شخص حجهءالاسلام